1. Giới thiệu
Gen Z (sinh từ 1997–2012) được xem là thế hệ năng động, sáng tạo và thích trải nghiệm. Tuy nhiên, chính thói quen sống nhanh, tiêu dùng mạnh và ít chú trọng đến kế hoạch dài hạn khiến nhiều bạn trẻ gặp khó khăn tài chính.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu 5 sai lầm tài chính thường gặp của Gen Z và cách khắc phục để xây dựng nền tảng tài chính vững chắc hơn.
2. Sai lầm 1: Chi tiêu không kiểm soát
Nhiều bạn Gen Z thường bị cuốn vào “cơn lốc” mua sắm online, ăn uống ngoài hàng quán, chạy theo xu hướng. Việc chi tiêu không kiểm soát dẫn đến hết tiền trước khi nhận lương.
Cách khắc phục:
- Áp dụng công thức quản lý tài chính 50/30/20.
- Ghi chép chi tiêu bằng ứng dụng như Money Lover, Sổ Thu Chi.
- Đặt giới hạn ngân sách cho các khoản giải trí.
3. Sai lầm 2: Không có quỹ dự phòng
Nhiều bạn trẻ sống theo kiểu “tháng nào tiêu hết tháng đó”, không dành tiền cho tình huống khẩn cấp như ốm đau, mất việc.
Cách khắc phục:
- Tạo quỹ dự phòng bằng 3–6 tháng chi phí sinh hoạt.
- Gửi tiết kiệm ngân hàng hoặc ví điện tử có lãi suất.
- Tự động trích 10% thu nhập mỗi tháng vào quỹ này.
4. Sai lầm 3: Lạm dụng thẻ tín dụng và vay nợ
Gen Z yêu thích mua sắm trả góp, dùng thẻ tín dụng không kiểm soát. Điều này dễ dẫn đến nợ chồng nợ và phí phạt cao.
Cách khắc phục:
- Chỉ dùng thẻ tín dụng cho nhu cầu thiết yếu và thanh toán đủ trước hạn.
- Hạn chế mua trả góp cho các món đồ không thật sự cần thiết.
- Ưu tiên trả hết nợ xấu trước khi đầu tư.
5. Sai lầm 4: Chưa biết cách đầu tư
Nhiều bạn Gen Z hoặc không đầu tư gì cả, hoặc lao vào “trend” (crypto, chứng khoán nóng) mà thiếu kiến thức, dẫn đến thua lỗ.
Cách khắc phục:
- Học kiến thức tài chính cơ bản, tìm hiểu các kênh như chứng khoán, quỹ ETF, vàng, crypto.
- Bắt đầu nhỏ với quỹ mở hoặc gửi tiết kiệm lãi suất cao.
- Đầu tư dài hạn thay vì “lướt sóng” theo phong trào.
6. Sai lầm 5: Không có mục tiêu tài chính rõ ràng
Nhiều bạn trẻ chỉ tiêu và tiết kiệm theo cảm tính, không có kế hoạch dài hạn cho việc mua nhà, đi học, hay nghỉ hưu.
Cách khắc phục:
- Đặt mục tiêu SMART (cụ thể – đo lường được – thực tế – có thời hạn).
- Ví dụ: “Tiết kiệm 100 triệu trong 2 năm để đi du học” thay vì “Tiết kiệm càng nhiều càng tốt”.
- Kiểm tra tiến độ tài chính mỗi 3–6 tháng để điều chỉnh.
7. Kết luận
Quản lý tài chính không phải là điều xa vời hay phức tạp. Với Gen Z, chỉ cần thay đổi thói quen nhỏ và áp dụng công thức khoa học, bạn có thể tránh được những sai lầm phổ biến và xây dựng tương lai tài chính an toàn hơn.
👉 Bắt đầu ngay từ hôm nay: kiểm soát chi tiêu, tạo quỹ dự phòng, tránh nợ xấu, học cách đầu tư và đặt mục tiêu rõ ràng. Đó chính là chìa khóa để Gen Z chạm tới tự do tài chính.
